Cmentarze w Cerveteri i Tarquinie
Etruskowie - centralne Włochy

W Warszawie kupisz książkę w salonie EMPiK w Domach Centrum
książka "Zamki na starych pocztówkach" - najlepsze oferty on line:

Cerveteri i Tarquinia to dwie nazwy doskonale znane miłośnikom cywilizacji Etrusków. W obu tych miejscach, położonych we włoskim Lacjum, niedaleko od Rzymu, Etruskowie wybudowali niezwykłe "Miasta Umarłych". Mówiąc krótko - olbrzymie nekropolie z własnymi domami, ulicami, schodami.

Całość robi na zwiedzających wielkie wrażenie, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, że nadal odkrywane są nowe grobowce i do dziś nie jest dokładnie wiadome ilu grobów można się jeszcze spodziewać! Prawdziwe miasta Etrusków były budowane prawie wyłącznie z drzewa więc do dziś nic nie przetrwało.

Cmentarze wznoszono na wzór miast (groby przypominały swoim wyglądem domy) lecz z... kamienia. Właśnie dlatego grobowce przetrwały w nienaruszonym stanie do naszych czasów. Niektóre z grobów mają kształt olbrzymich okrągłych bunkrów wykutych w skale lub zbudowanych z kamienia w formie wielkich kopców. Czasami trochę przypominają egipskie piramidy.

Cmentarze w Cerveteri i Tarquinie pochodzą z VII - I wieku p.n.e. Ciekawostką jest fakt, że kobiety chowano oddzielnie w specjalnych małych pomieszczeniach. Zwłoki mężczyzn kładziono zaś w sarkofagach na specjalnych "łożach śmierci" wykonanych z kamienia. Ciała niewolników były kremowane. Urny z prochami umieszczano u wezgłowia panów.

"Miasto Umarłych" w Cerveteri rozciąga się na przestrzeni wielu kilometrów. Setki dostępnych grobowców mają różne kształty. Cześć została przystosowana do odwiedzin turystów (wewnątrz zainstalowano skromne ale dobrze działające oświetlenie). Wiele grobów jest jednak mocno zaniedbanych i ich zwiedzanie wymaga dobrych latarek oraz solidnych gumiaków (w środku po prostu stoi woda). Przy okazji radzę uważać na głowy - z sufitów zwisają przerażające olbrzymie czarne pająki.

Najważniejsze grobowce (jest ich 12) otwierane są przez opiekunów cmentarza w systemie rotacyjnym. Przy wejściu warto kupić plan cmentarza - przyda się podczas wielogodzinnej wędrówki. Co ciekawe w Cerveteri nadal można spotkać amatorów poszukiwania skarbów i zwykłych cmentarnych rabusiów. Włosi mówią na nich tombatroli. Obszar cmentarza jest tak wielki, że władze nie panują nad znaczną jego częścią.

Sporo grobów leży daleko od oficjalnego ogrodzenia nekropolii. Część jest w dalszej okolicy. Za wstęp na ogrodzony teren cmentarza trzeba zapłacić.

"Miasto umarłych" w Tarquinie to chyba najbardziej znana na świecie etruska nekropolia. Podobnie jak w Cerveteri duże obszary są nadal niedostępne. Wykopaliska rozpoczęto w 1489 roku i były to pierwsze wykopaliska archeologiczne odnotowane przez historię. Do tej pory odkryto około 6000 grobów.

Cały teren cmentarza ma ponad 8 km. Nekropolie, ze względu na złodziei grobów, są regularnie patrolowane. Osobliwością Tarquinii są malowidła ścienne w grobowcach. Jednak dla turystów otwiera się tylko kilka losowo wybranych grobów każdego dnia. Tak samo jak w Cerveteri za wstęp trzeba zapłacić. Jeżeli z braku czasu, ktoś musi wybierać pomiędzy Tarquinia i Cerveteri, podobnie jak przewodniki "The Rough Guide", osobiście polecam Cerveteri.

Rusellae to kolejne etruskie ruiny, tym razem już na terenie pięknej Toskanii (koło Grosetto). Najwięcej grobowców ukrytych jest w gęstym lesie przy drodze prowadzącej do etrusko-rzymskich ruin na wzgórzu.